Letni sezon paryski 2023 jest tak obfitujący w wydarzenia fotograficzne, że choćby z tego względu warto zajrzeć do stolicy Francji na kilka dni. Przegląd zaczynamy od retrospektywy nestora światowej fotografii Eliotta Erwitta, członka Magnum od 1954 roku, który 26 lipca świętował swoje 95 urodziny. Muzeum Aristida Maillola gości 215 barwnych i czarno-białych prac, będących przekrojem twórczości francusko-amerykańskiego artysty. Humor i humanizm charakteryzują wyostrzone, często ironiczne, spojrzenie Elliota Erwitta na człowieka, który znajduje się w centrum jego uwagi. W jednej z sal trafiamy na historyczne już, trzy ujęcia z Polski z 1964. Wśród ogromu tematów, Erwitta interesowała także atmosfera sal muzealnych a kontekst i reakcje zwiedzających czasem bardziej niż same obiekty. Ciekawa jest konfrontacja niektórych jego zdjęć z rzeźbami Maillola w perspektywie. 

27.07.2023 r. Paryż Wystawa fotograficzna pt. Retrospektywa Elliotta Erwitta w Muzeum Maillol fot. Tadeusz Koniarz/REPORTER

Na końcu ekspozycji fotograf uchyla rąbka tajemnicy swojego warsztatu pokazując nie tylko sprzęt, ale także zbiór stykówek, zwykle pilnie strzeżonych przez samych twórców.

Opuszczając VII dzielnicę, przenosimy się na drugi brzeg Sekwany. Przy placu Zgody, w Jeu de Paume czekają dwie równoległe ekspozycje, nieżyjących już autorów, Franka Horvata i Johana van der Keukena, holenderskiego fotografa i filmowca.

Frank Horvat. Paryż, Jeu de Paume, fot. Tadeusz Koniarz

U Horvata, zmarłego w 2020 roku, na szczególną uwagę zasługują zdjęcia mody. Twórca zachowuje własną odrębność, perfekcyjnie wykorzystując swoje zamiłowanie do reportażu ulicznego. Jego kadry są dynamiczne, sprawiają wrażenie przyłapanych, a  o ich niepowtarzalności stanowią przede wszystkim zaskakująca gra planów i światłocieni.  

Van der Keuken, mniej znany dla szerokiego kręgu odbiorców, zasługuje na bliższe poznanie a może nawet na odkrycie. Artysta eksperymentujący, zaangażowany politycznie, stosuje często fotografię jako rodzaj „szkicownika”.

Johann van der Keuken. Le rythme des images, fot. Tadeusz Koniarz

Skupia się na różnorodnych aspektach miasta jako żyjącego organizmu. Fragmenty filmów, które obejrzeć można w trakcie zwiedzania, pokazują cały wachlarz jego fascynacji. Van der Keuken wyraźnie estetyzuje fragmenty paryskiego pejzażu. Przyciąga też sekwencjami o pracy i niekończących się, powtarzanych gestach.


Pozostawiamy za sobą Jeu de Paume w ogrodach Tuilleries i wsiadamy do linii metra numer 12, która dowozi nas do Placu Clichy u stop Montmartru. Tylko kilka kroków dzieli nas już od kolejnej uczty wizualnej w centrum sztuki Le BAL. Nazwa centrum wiąże się z historią miejsca, zajmowanego w latach 20-tych ubiegłego wieku, przez kabaret, salę balową, czy jak przystało na dzielnicę, także dom publiczny. W przestrzeniach wystawowych o odważnej aranżacji, trafiamy na prezentację prac belgijskiego fotografa Harry Gruyaerta, jednego z pionierów barwnej fotografii w Europie.

Harry Gruyaert , wystawa zdjęć wykonanych techniką Cibachrome, fot. Tadeusz Koniarz

Zafascynowany nowym trendem podczas pobytu w Nowym Jorku w latach 70. XX wieku, Harry Gruyaert wprowadził fotografię kolorową do agencji Magnum, której członkiem stał się w 1981 roku. Niezwykły charakter wystawy w le BAL polega na zgromadzeniu 60 odbitek autora wykonanych w nieistniejącej już dziś technice Cibachrome. Harry Gruyaert w pełni wykorzystuje nasycenie barw i ostrość detalu, aby podkreślić swoje zainteresowanie światłem i kolorem. Sceny uliczne są fragmentami codzienności o zaskakującej, często niekonwencjonalnej kompozycji.