Oblicza oporu. Wojenne fotografie Faye Schulman, żydowskiej partyzantki

Autor wystawy: Faye Schulman
Do kiedy: 05.06.2011
Miejsce prezentacji: Sosnowieckie Centrum Sztuki - Zamek Sielecki

Ulica: Zamkowa 2 ,
Miasto: 41-200 Sosnowiec,
Telefon: 32/296-30-27,
strona www: www.zameksielecki.pl/
e-mail: centrum@zameksielecki.pl

W Sosnowieckim Centrum Sztuki - Zamek Sielecki do 6 czerwca 2011 r. prezentowana jest wystawa „Oblicza oporu. Wojenne fotografie Faye Schulman, żydowskiej partyzantki", udostępniona przez Żydowskie Muzeum Galicja w Krakowie. Jej fotografie mają wyjatkową wartość dokumentacyjną - autorka jest najprawdopodobniej jedyną osobą, która zdołała utrwalić na filmie żydowskich partyzantów.

Faye Schulman urodzona na terytorium Polski w miejscowości Lenin, przez ponad dwa i pół roku walczyła w sowieckiej brygadzie partyzanckiej w lasach przy dawnej granicy polsko-radzieckiej (dzisiejsza Białoruś). Obecnie mieszka w Kanadzie.

W 1941 roku, po zajęciu przez Niemców wschodniej Polski, męska część żydowskiej populacji w wieku od 16 do 50 lat została wywieziona do obozu pracy w pobliskich Gancewiczach. Do maja 1942 roku Niemcy utworzyli getto dla kobiet, dzieci i osób starszych. Faye Schulman z racji prowadzenia zakładu fotograficznego rozkazano wykonanie zdjęć do dowodów tożsamości i nagrania filmów dla nazistów. 12 sierpnia 1942 Niemcy zarządzili likwidację getta. Wszyscy Żydzi zostali wywiezieni ciężarówkami w okolice przygotowanych dołów i rozstrzelani. Faye udało się przeżyć, chociaż prawie cała jej rodzina zginęła. Wstąpienie w szeregi partyzantów było dla niej sposobem na przetrwanie.

„Wstąpiłam do partyzantki nie dlatego, że chciałam zabijać, ale dlatego, że chciałam przeżyć. Robiłam to, co musiałam, żeby zostać zaakceptowaną. Nie oczekiwałam na żadne wyjątkowe traktowanie tylko dlatego, że byłam kobietą. Udało mi się zachować swoje wartości. Tak naprawdę , boję się krwi i broni" - wspomina. Ponieważ mąż jej siostry był lekarzem, automatycznie uznano, że jest pielęgniarką. „Nie próbowałam im tłumaczyć, że nie jestem pielęgniarką. W partyzantce nie było najważniejsze zabijanie, ale utrzymanie przy życiu rannych, po to aby mogli dalej walczyć" .

Jednak nie zrezygnowała z robienia zdjęć: „Fotografowanie weszło mi w krew, ale nie zdawałam sobie wtedy sprawy, jak ważne staną się te fotografie. Gdybym wiedziała, robiłabym więcej zdjęć z akcji, jak wtedy, kiedy operowaliśmy w szczerym polu. Ocalały przede wszystkim fotografie pamiątkowe"