Alfabet. Fotografie z lat 1953-1958

Autor wystawy: Zdzisław Beksiński
Do kiedy: 07.05.2012
Miejsce prezentacji: Galeria 2PiR - Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa

Ulica: gen. Tadeusza Kutrzeby 10 ,
Miasto: 61-719 Poznań,

Wystawa w poznańskiej Galerii 2PiR prezentuje dorobek fotograficzny Zdzisława Beksińskiego. Zdjęcia pochodzą z lat 1953-59, gdy Beksiński całkowicie dosłownie tworzył do szuflady. Jest tu również obszerna reprezentacja zdjęć, powstałych w czasach wspólnej z Bronisławem Schlabsem i Jerzym Lewczyńskim fascynacji tzw. fotografią subiektywną, idącą w kierunku abstrakcji, która ostatecznie przyniosła całej trójce uznanie krytyki i zaklasyfikowanie w nurcie awangardy.

wernisaż: 4.04.2012 (środa), godz. 18

Most

Zdzisław Beksiński zaliczany jest do najważniejszych twórców polskiej fotografii awangardowej lat 50. Był artystą wielkiego formatu, realizującym się w kilku dziedzinach. Największą popularność przyniosło mu malarstwo; dla niego samego równie istotne znaczenie miała też rzeźba, rysunek, grafika komputerowa oraz wczesne próby pisarskie i długotrwałe eksperymenty z rejestracją dźwięku i obrazu.

Chwila, 1958

Jeszcze w trakcie studiów zaczął fotografować. Ulubioną i cierpliwą modelką okazała się Zofia Stankiewicz, z którą ożenił się w 1951 r. W l. 1953-59 zajmował się jednocześnie malarstwem, rysunkiem, powstały też obrazy-reliefy i rzeźby, zwłaszcza po powrocie do Sanoka. W latach 1952-57 tworzy wiele fotografii portretowych, pejzaży i ujęć reportażowych, we wszystkich zaznaczając przede wszystkim fascynację formą. Lata 1957-60 obejmują poza twórczością okres działań wystawienniczych i publicznych dyskusji o fotografii, podejmowanych wspólnie z Bronisławem Schlabsem z Poznania i Jerzym Lewczyńskim z Gliwic. Beksiński bierze udział w przygotowanej przez Schlabsa międzynarodowej prezentacji „Krok w nowoczesność” (1957), w kontekście której użyte zostaje określenie „fotografia subiektywna”. Twórczość fotograficzna Beksińskiego zostaje wpisana w ten nurt. Trójka animatorów i artystów pokazuje swe prace zespołowo pod nazwą „Trzech twórców” w warszawskiej Galerii Krzywe Koło (1959; wystawa wspólna z wrocławską grupą „Podwórko”).

Mimo wielu sukcesów w konkursach i rozgłosu, jaki przynosi mu twórczość fotograficzna, kończy ją z końcem lat 50. Nie pomaga koncepcja traktowania własnych i innych zdjęć jako zbioru, tworzącego alfabet, dzięki któremu można tworzyć dowolne zestawy-wypowiedzi, opublikowana w artykule „Kryzys w fotografii i perspektywy jego przezwyciężenia” (1958). Beksiński uznaje, że fotografia narzuca jego wyobraźni zbyt wiele ograniczeń. W 1961 r. w Kolonii odbywa się ostatnia wspólna prezentacja ze Schlabsem i Lewczyńskim.

Rozstając się z fotografią w 1959 r. Beksiński żył z piętnem krytyki, uznającej go odtąd – jak to zgrabnie ujął Banach – za genialnego fotografa, który został kiepskim malarzem. Szczęśliwie zdania większości krytyków nie podzielała publiczność.