Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa — Karl-Marx-Alee

Autor wystawy:
Do kiedy: 09.09.2011
Miejsce prezentacji: Dom Spotkań z Historią

Ulica: Karowa 20 ,
Miasto: 00-324 Warszawa,
strona www: www.dsh.waw.pl/
e-mail: dsh@dsh.waw.pl

Mimo iż zespoły te powstawały w różnych państwach to podobieństwa w kompozycji, formie architektonicznej, stylistyce i dekoracjach są uderzające, a niektóre elementy powtarzają się w niemal niezmienionej formie.

Karl-Marx-Alee (do 1961 roku aleja Stalina)

Organizowana według socrealistycznych założeń przestrzeń miejska miała przekazywać komunikat o potędze ustroju oraz być nośnikiem komunistycznych idei. Jak twierdził Bolesław Bierut: „Ideologia znajduje w architekturze wspaniałą formę swego ucieleśnienia”. Do współpracy z architekturą zaangażowano inne dziedziny sztuki: malarstwo i rzeźbę, które miały wyrażać narodowy charakter. Synteza sztuk uznana została za jedną z podstawowych zasad nowego stylu.

Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa

Jako pierwsza do realizacji Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej została przeznaczona część obejmująca Plac Konstytucji i jego otoczenie. Przekształcono i przerwano ciągi ulic: Koszykowej i Pięknej. Ponadto z placu wyprowadzono nową ulicę Waryńskiego. Początkowo planowano ustawienie na placu monumentalnych rzeźb. Ostatecznie zastąpiono je ogromnymi kandelabrami. Zespół określany jako MDM I (odcinek od ulicy Wilczej do Placu Zbawiciela) oddano do użytku 22 lipca 1952. Plac otrzymał nazwę Konstytucji 22 lipca 1952.

Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa

Nowe budynki powstawały wśród pozostałości dawnej zabudowy ulicy Marszałkowskiej – tylko częściowo zrujnowanej. W związku z realizacją projektu wyburzono wiele zachowanych w dobrym stanie kamienic. Ich likwidacja miała jednocześnie wymiar propagandowy – z centrum stolicy znikał symbol prywatnej własności. Na szczęście warszawski projekt został zrealizowany zaledwie w 1/8 części, co m.in. uchroniło Kościół Najświętszego Zbawiciela przed wyburzeniem.

Karl-Marx-Alee (do 1961 roku aleja Stalina)

Spektakularnym projektem odbudowy we wschodniej części Berlina jest monumentalna Aleja Karola Marksa, położona w dzielnicach Friedrichshain i Mitte. Magistrala, przy której wybudowano kompleks urbanistyczny, przebiega wzdłuż zniszczonej podczas wojny Große Frankfurter Straße (Frankfurter Allee) i jest częścią osi wschód-zachód, przecinającej Alexanderplatz, Marx-Engels-Forum, aż do bulwaru Unter den Linden.