© Graciela Iturbide, Self Portrait In The Country, 1996

25 obrazów z dorobku Iturbide znajdzie się na wirtualnej wystawie, która zostanie otwarta 15 kwietnia na stronie internetowej World Photography Organisation. Wyboru prac dokonała sama artystka, ukazując najważniejsze etapy i tematy w swojej pięćdziesięcioletniej karierze. Nie zabrakło wśród nich najsłynniejszych zdjęć, takich jak Nuestra Señora de las Iguanas (Matka Boska od iguan) czy Mujer ángel (Kobieta-anioł).

W obrazach ukazujących codzienne życie, kulturę, a także rytuały i religię Graciela Iturbide analizuje złożoną i często wewnętrznie sprzeczną tożsamość swojego kraju, kwestionując jego nierówności i podkreślając napięcia między miastem a wsią, między nowoczesnością a tradycjami rdzennych mieszkańców. Jej fotografie wykraczają poza prostą narrację dokumentalną; służą stworzeniu poetyckiej wizji prezentowanych tematów, wizji opartej na osobistych doświadczeniach i podróżach artystki.

© Graciela Iturbide, Alheli, Oaxaca,1995

Graciela Iturbide urodziła się w 1942 r. w mieście Meksyk, w tradycyjnej, katolickiej rodzinie. Była najstarsza z 13 rodzeństwa. Dorastając, podziwiała amatorskie fotografie swojego ojca i często przeglądała pudełko ze zdjęciami rodzinnymi. W wieku 20 lat wyszła za mąż i wkrótce urodziła troje dzieci. Dopiero w 1969 r., w wieku 27 lat, zaczęła realizować swoje artystyczne pasje i podjęła studia na wydziale filmowym Universidad Nacional Autónoma de México. Tam właśnie, pod okiem modernistycznego mistrza i swojego późniejszego mentora Manuela Álvareza Bravo, postanowiła poświęcić się fotografii. W tym czasie fotografia stała się dla niej również formą terapii po tragicznej śmierci sześcioletniej córki, Claudii, w 1970 r.

Wkrótce potem Álvarez Bravo poprosił Iturbide, aby została jego asystentką, a ona zaczęła towarzyszyć mu w podróżach po Meksyku. Ogromny wpływ wywarło na nią zainteresowanie jej mistrza społecznościami rdzennych mieszkańców Meksyku i filozofią „meksykańskiego tempa życia”, znanej jako „hay tiempo” („mamy czas”). Właśnie to pojęcie, obecne w całej meksykańskiej sztuce i literaturze, pomogło Iturbide rozwinąć własny fotograficzny język — uważnej i cierpliwej obserwatorki, której obrazy pomagają dostrzegać liryzm i poezję w codzienności.

© Graciela Iturbide, Mexico City, 1969

Pod koniec lat 70. XX w. Graciela Iturbide stała się centralną postacią w środowisku latynoamerykańskich fotografów, którzy zjednoczyli się, by „odzyskiwać” wizualną tożsamość swoich krajów tworzoną dotąd głównie przez fotografów zagranicznych. W 1978 r., w ramach szerszej inicjatywy mającej na celu przywrócenie znaczenia rdzennym kulturom, archiwum etnograficzne Instituto Nacional de los Pueblos Indígenas zleciło Iturbide dokumentację fotograficzną życia rdzennej ludności Meksyku. Współpracując z antropologiem Luisem Barjau, Iturbide włączyła się w codzienność społeczności Indian Seri, poznając ich zwyczaje i dokumentując ich sposób życia, ze szczególnym uwzględnieniem przymusowej adaptacji do kapitalizmu.

Wyniki wspólnej pracy Barjau i Iturbide zostały opublikowane w 1981 r. w książce pod tytułem Los que viven en la arena (Ci, którzy żyją w piasku). W chwili publikacji było to jedno z niewielu meksykańskich opracowań wśród setek tekstów amerykańskich — dlatego od razu zostało uznane za bardziej autentyczne od innych. Doświadczenie życia wśród Seri stało się początkiem ważnej części kariery Iturbide, potwierdzającej jej głębokie zaangażowanie w odkrywanie ojczyzny, wolę budowania relacji i fotografowania różnorodnych mieszkańców.

© Graciela Iturbide, Mujer Angel, Desierto de Sonora, Mexico, 1979

Praca z Indianami Seri, a później z ludem Zapotec w Juchitán, uznawana jest dziś za jeden z najważniejszych elementów jej dorobku. Iturbide nie stara się ukazywać bohaterów swoich zdjęć w kategoriach egzotyki — przyjmuje raczej perspektywę osoby pragnącej zrozumieć i uznać swoją własną kulturę. Oprócz zdjęć rdzennych mieszkańców Meksyku na wystawie znajdą się także obrazy z podróży Gracieli Iturbide do Włoch, Stanów Zjednoczonych i Indii, skupiające się na świecie przyrody i podkreślające fascynację symboliką i duchowością.