Obiektyw

Obiektyw po matrycy i procesorze obrazowym jest najważniejszym elementem aparatu. Tak też jest w przypadku X100. Aparat wyposażono w stałoogniskowy obiektyw Fujinon Aspherical z powłokami Super EBC o ogniskowej 23 mm (odpowiednik 35 mm dla małego obrazka) i świetle f/2. Jego układ optyczny składa się z wykonanych w całości z wysokiej jakości szkła optycznego 8 elementów połączonych w 6 grup (w tym 1 dwustronny element asferyczny).

Układ optyczny obiektywu składa się z 8 elementów połączonych w 6 grup (w tym 1 dwustronny element asferyczny).

Przysłona obiektywu składa się z 9 blaszek, co zapewnia ładne rozmycie tła z charakterystycznym kołowym bokeh, gdy stosujemy wartości przysłon nie większe niż f/4. Minimalny dystans fotografowania wynosi 0,8 m, a w trybie makro od 10 cm do 2 m. Na obiektywie oprócz pierścienia ostrości, mającego szerokość ok. 5 mm, znajduje się pierścień przysłon o zakresie do f/16 (to też rzadkość w kompaktach). Na końcu skali przysłon znajduje się litera A, po wybraniu której aparat zaczyna dobierać automatycznie przysłonę do zadanego czasu (tryb S). 

Wysoką jakość optyczną obiektywu potwierdzają krzywe MTF dla otwartej przysłony f/2, i po jej przymknięciu do f/4.

Obiektyw poddaliśmy typowym procedurom testowym. Na naszej tablicy pomiarowej, przy całkowicie otwartej przysłonie f/2, uzyskał on rozdzielczość 55 linii/mm w centrum kadru i 50 na bokach, a po przymknięciu przysłony o trzy działki, czyli do wartości optymalnej (f/5,6), 60 l./mm w centrum i 55 l./mm na brzegach kadru. Są to wartości bardzo dobre. Potwierdzają to zdjęcia wykonane w naturze. Odwzorowanie szczegółów zarówno na twarzy fotografowanych osób, jak i zwierząt, jest rewelacyjne. Za wysoką rozdzielczość układu matryca–obiektyw możemy przyznać z czystym sumieniem 6 punktów. Dodatkowo sprawdziliśmy dystorsję tego obiektywu. Jest ona bardzo mała. Ma charakter beczkowaty na poziomie 0,8%.

Ustawianie ostrości
Ustawianie ostrości w aparacie działa w oparciu o system detekcji kontrastu odpowiednio zmodyfikowany przez inżynierów Fujifilm. Pracuje on w trzech trybach: AF-S (pojedynczy autofokus): ostrość jest blokowana po naciśnięciu spustu migawki do połowy. Tryb ten sprawdzi się w przypadku obiektów nieruchomych, AF-C (ciągły autofokus): ostrość jest stale regulowana, aby uwzględniać zmiany w odległości fotografowanego obiektu, nawet gdy spust migawki nie jest naciśnięty do połowy (należy pamiętać, że w tym trybie występuje zwiększone zużycie energii), oraz MF (ręcznie): ostrość jest ustawiana ręcznie przy użyciu pierścienia regulacji ostrości znajdującego się na obiektywie. Aby zmniejszyć odległość fotografowania przy standardowych ustawieniach, należy obrócić pierścień w lewo. W dolnej części kadru znajduje się niebieski pasek z podziałką, będący wskaźnikiem odległości przedmiotowej.

Pasek z podziałką, będący wskaźnikiem odległości przedmiotowej

Analizując położenie czerwonej pionowej kreski na pasku, w przybliżeniu możemy określić odległość od fotografowanego przedmiotu. Wokół tej kreski znajduje się biały prostokąt informujący nas o wielkości pola głębi ostrości. Ostrość można również sprawdzić wzrokowo przy użyciu hybrydowego wizjera optyczno-elektronicznego. Jeśli w menu ustawień wybrano ustawienie WŁ. w opcji PODGLĄD OSTROŚCI, to naciśnięcie środkowej części górnego pokrętła sterowania powoduje przybliżenie widoku w wizjerze elektronicznym lub na ekranie LCD w celu dokładnego ustawienia ostrości. Trzeba przyznać, że ostrość w tym przypadku ustawia się komfortowo. Dodatkowo, gdybyśmy chcieli zmienić pole ustawiania ostrości, to należałoby nacisnąć przycisk AF i obrócić koło wyboru funkcji z tyłu aparatu.

Naciśnięcie środkowej części górnego pokrętła sterowania powoduje przybliżenie widoku w wizjerze elektronicznym lub na ekranie LCD

Wtedy zielone pole ramki AF przesunie się w kierunku, który nas interesuje. Tak jak pisaliśmy wcześniej, można również odwrócić kierunek ustawiania ostrości. W tym celu należy skorzystać z funkcji KRĄG OSTROŚCI. Uwaga!!! X100 nie ustawi ostrości, jeśli pierścień ustawiania ostrości jest przesunięty poza położenie odpowiadające nieskończoności. Odległość od fotografowanego obiektu może być pokazywana przez aparat zarówno w metrach, jak i w stopach.

Jeśli w menu fotografowania w opcji TRYB AF wybrano ustawienie STREFA, a wybrany tryb ustawiania ostrości to AF-S, wizjer elektroniczny i ekran LCD zapewniają możliwość wyboru jednej spośród 49 ramek ostrości, a po przełączeniu na wizjer optyczny, jednej spośród 25 ramek ostrości. Dzięki temu zdjęcia można komponować przy dowolnym ustawieniu fotografowanego obiektu w kadrze. Aby ustawić ramkę ostrości, należy nacisnąć przycisk AF

Podczas kadrowania zdjęć w wizjerze elektronicznym lub na ekranie LCD można wybrać również wielkość ramki ostrości trybu AF-S, naciskając przycisk AF, i naciskając lewą lub prawą część górnego pokrętła sterowania umieszczonego na tylnej ścianie korpusu. Aby zmniejszyć ramkę (maksymalnie do 50%), należy nacisnąć lewą część pokrętła sterowania. Aby powiększyć ramkę (maksymalnie do 150%), należy nacisnąć prawą część pokrętła sterowania. Ustawienie jest stosowane po zwolnieniu przycisku AF.

System AF jest wystarczająco sprawny, o ile fotografujemy obiekty o odpowiednim kontraście i we właściwej odległości od aparatu. Co prawda X100 wyposażono w diodę wspomagającą ustawianie ostrości, ale w przypadku płaskich lub gładkich powierzchni to rozwiązanie się nie sprawdza. Szkoda, że dioda ta nie emituje żadnego wzorku, tak jak to miało miejsce w poprzednich modelach aparatów ­Fujifilm i modelach niektórych lustrzanek Minolty, a obecnie Sony.  W dużej mierze skuteczność systemu AF działającego na zasadzie detekcji kontrastu zależy od jakości oprogramowania. Być może w tym przypadku oprogramowanie produktu finalnego poprawi pewne niedoskonałości modelu przedprodukcyjnego.

Filtr Szary
Aparat jest wyposażony w neutralny filtr szary (ND, Neutral Density), który zmniejsza ekspozycję o równowartość 3 EV. Umożliwia to stosowanie dłuższych czasów naświetlania oraz mniejszych wartości liczb przysłony podczas fotografowania zbyt jasno oświetlonych obiektów. Dzięki temu zapewnia możliwość rozmycia ruchu lub zmiękczenia tła bez ryzyka prześwietlenia obrazu.

Ogólnie za możliwości fotograficzne w grupie zaawansowanych kompaktówprzyznajemy 5,5 punktu.