Zdjęcia małych lotników wykonywane były najpierw w okolicach karmnika, potem w upatrzonych miejscach w terenie. Występują tam ­„zaprzyjaźnione” grubodzioby, dzwońce, szczygły i szpaki. Ponieważ trwa między nimi nieustanny konflikt o teren i dostęp do pokarmu – ciągle wybuchają sprzeczki i wzajemne przeganianie się. Gdy wybucha awantura, łatwo przewidzieć moment, kiedy ptaki wzbiją się w powietrze.

Najłatwiej fotografuje się start (znane miejsce ustawienia ostrości) i dolot do miejsca, na które wstępnie nastawiliśmy ostrość naszego teleobiektywu. Ptaki manifestują chęć lotu, oddając chwilę wcześniej kał. Stąd powiedzenie sokolników „Każdy ptaszek po zesraniu (sic!) zaraz myśli o lataniu”. Przed startem, u małych ptaków występuje drobienie nogami i charakterystyczne przykucnięcie przed wybiciem się w powietrze. Dlatego fotografowanie ptaszków startujących z roślin jest znacznie łatwiejsze niż z ziemi, bowiem gałązka nieco amortyzuje wybicie się w górę, opóźniając o ułamek sekundy start pierzastego modela. To z reguły wystarcza do wcześniejszego wciśnięcia spustu aparatu fotograficznego.

wyścigi dzwońców o dominację w stadzie

Przy makroskali fotografowania i przy papierowej głębi ostrości (teleobiektyw!), żaden autofocus nie nadąży z nastawianiem ostrości na mały, szybki obiekt. Wobec tego należy go wyłączyć i ręcznie ustawić ostrość (ze względu na różnice szybkości lotu) na punkt około 20 cm przed ptakiem startującym i ok. pół metra przed ptakiem lądującym.

sikorka bogatka

Następnie albo wykonać (z wyprzedzeniem) serię zdjęć, albo próbować ręcznie wyzwolić migawkę o tyle wcześniej, by uchwycić ptaka w miejscu nastawionej ostrości. Oczywiście, o udanym zdjęciu decydują nie tylko wyraźne szczegóły, ale też poza, w której zamroziliśmy ptaka w kadrze. Ideałem jest sytuacja, gdy model jest oświetlony słońcem od tyłu (pióra rozpostartych skrzydeł ukazują swoją półprzezroczystą strukturę), a z przodu doświetlony albo lampą błyskową, albo za pomocą ekranu rozjaśniającego (na moim przykładzie – biała ściana budynku dobrze odbijająca światło słoneczne). Oczywiście, wymagany jest odpowiednio krótki czas naświetlania, by zamrozić lub ukazać w sposób wyraźny szczegóły budowy fotografowanego ptaka. Natomiast w czasie powietrznych gonitw i bijatyk niewielkie nieostrości są nawet pożądane, dodając zdjęciu dynamiki.

dzwońce-powietrzna awantura

Ten typ fotografii, ze względu na astronomiczną liczbę nieudanych zdjęć, wymaga stosowania aparatów cyfrowych. Zaryzykuję: na każde 100 zdjęć tylko jedno jest satysfakcjonujące! Przy fotografowaniu na filmach doprowadziłoby to fotografującego do ruiny finansowej. A tak – nic nie kosztuje!