***

Wspomniani nomadzi Orang Asli są bardzo pokojowo nastawieni, ale łatwo ich spłoszyć. Wejście do wioski nastręcza wiele trudności. Przede wszystkim, trudno je znaleźć, bo osady przenoszą się nieustannie z miejsca na miejsce. Po drugie, mieszkańcy nie zawsze przyjaźnie odnoszą się do turystów. Najłatwiej nawiązać z nimi kontakt w pobliżu wioski Kuala Tahan na obrzeżach dżungli Taman Negara, jednak te osady są najmniej „autentyczne”, najbardziej przypominają żywy skansen dla turystów.

Malezja jest też często celem pielgrzymek kulinarnych, czemu trudno się dziwić, gdy raz się zobaczy bogactwo pożywienia. Każda grupa zamieszkująca kraj nadal kultywuje swoją kuchnię, ale zagląda przez okno do sąsiadów i podpatruje rozwiązania, które następnie stosuje u siebie. Powstaje z tego nieprawdopodobnie smaczna i oryginalna mieszanka. U podstaw leży nadal kuchnia południowoindyjska (nieco bardziej łagodna niż w oryginale), chińska (bardziej kantońska niż pekińska) i tradycyjna kuchnia malajska, której się opisać nie da, bo połączenia smaków sugerują czasem, że kucharz żegna się właśnie z życiem i przestało mu już zależeć (mówi to np. laksa, tradycyjna zupa rybna z curry, mlekiem kokosowym, kapustą i tofu). Najlepsze jedzenie, jak w całej Azji Południowo-Wschodniej, można zjeść na ulicach. Polecam zwłaszcza zaułek Jalan Alor w Kuala Lumpur (wieczorem i w nocy) oraz sataye (szaszłyki z kurczaka), w dowolnym miejscu. Warto też wybrać się do hinduskich restauracji banana leaf, gdzie potrawy podaje się na liściu bananowca w miejsce talerzy, a mięso piecze w glinianym piecu tandoori.

Chińskie świątynie i domy klanowe cechuje nieco tandetny przepych i nagromadzenie przedmiotów. Szerokie plany będą przeładowane i nieczytelne. Dużo lepiej sprawdzą się detale. Nikon D700 + Nikkor 24–70 mm f/2,8; 1/90 s; ISO 1250; f/2,8; f=70 mm.