Biblioteka Sejmowa w Lizbonie, format zdjęcia 6x12. Aparat Horseman SW612 Pro; fot. Rui Morais de Sousa

Architektura od dawien dawna wzbudza emocje. Ktoś musiał ją uwiecznić. Owe obiekty powstające w różnych okresach, czasami brzydkie, czasami fascynujące, inspirujące i ciekawe, czy wręcz koszmarne – były rejestrowane na początku przez rzeźbiarzy, rysowników, malarzy i wreszcie przez fotografów. Fotografia architektury jest ciekawym i dość intersującym zajęciem. Czasami uprawia się ten zawód z przypadku, czasami z namysłu. Wbrew powszechnie panującej opinii fotografów architektury jest niewielu. Jedni wykonują swoje zdjęcia bez rozgłosu – mrówczą pracą, inni zapisują się w pamięci swoimi niebanalnymi rozwiązaniami i zyskują popularność. Przegrywają jednak z fotoreporterami wojennymi, fotografami mody czy wreszcie z paparazzi.

Wojtek Moskwa

W Portugali pracuje jeden z najciekawszych fotografów architektury – Rui Morais de Sousa. Urodził się w 1955 r. w Kuito (Silva Porto) w Angoli. Rozpoczął karierę profesjonalnego fotografa w Kunsthistorishes Institut w Heidelbergu w Niemczech. Wrócił do Portugalii w 1990 r. wykonując fotografie studyjne i prace reklamowe. Specjalizuje się w fotografii architektury. Jego prace opublikowane zostały w wielu specjalistycznych książkach i czasopismach w Portugalii, i za granicą. Rui Morias de Sousa twierdzi: „próbuję ciągle być najlepszym w swojej dziedzinie fotografii, ale nie wiem, czy uda mi się dostać do tego grona”. Jego zdaniem: „Wszyscy potrzebujemy swoich bohaterów, by wzorować się na nich, wszyscy dokładamy starań, żeby osiągnąć sukces i spróbować naśladować osoby, które inspirują nasze umysły. Uważam, że posiadanie tego pragnienia, by osiągnąć duchowo wyższy poziom jest naturalnym i zdrowym zjawiskiem dla każdego człowieka. Co się tyczy Fotografii Architektury, to moim bohaterem jest Ezra Stoller (1915–2004), którego fotografie przedstawiają znane i rozpoznawalne budynki autorstwa najwybitniejszych współczesnych architektów. Jego książka »Modern Architecture – Photographs by Erza Stoller« zawsze pozostanie źródłem inspiracji dla mojej skromnej pracy”. Większość prac Rui Morias de Sousa została wykonana w formacie 4×5" przy użyciu kamery wielkoformatowej Sinar i aparatu Gandolfi o formacie 8×10". Rui Morias korzystał przy tym z dodatkowego wyposażenia w niezbędne kasety typu Linhof Rapid Rolex i Horseman 6×12". Według autora: „Wyposażenie to niejednokrotnie ułatwiało mi życie w trasie, umożliwia zmienianie filmu na zewnątrz – czasami musiałem zakładać »shitkę« w łazienkach hotelowych lub byłem zmuszony do zamieniania pokoi kąpielowych w ciemnie, to pozwalało zaś na obniżenie kosztów całego budżetu fotograficznego. Często zauważałem, iż przycinam klatki do bardziej panoramicznego formatu, tak bardzo, że 6×12 stało się moim preferowanym formatem”.

Foto-Kurier: Dlaczego zaczął Pan fotografować w formacie 6×7 i to w dodatku nieznanym w Europie aparatem Corfield?
Rui Morais de Sousa: Ciężkie aparaty, razem ze sprzętem potrzebnym do operowania nimi, kilka wielkoformatowych obiektywów o rozmaitych ogniskowych, kasety do fotograficznych błon ciętych, wytrzymały statyw – to wszystko waży bardzo dużo. Jeśli ponadto potrzebuję wziąć ze sobą sprzęt do oświetlenia to bagaż zwiększa się o dodatkowe 60 lub więcej kilogramów. To zdecydowanie za dużo dla mnie i człowieka każdej postury. Dlatego też zacząłem się zastanawiać czy nie można by zastosować jakiegoś alternatywnego sprzętu, lżejszego, ale równie efektywnego. Głównie z tego powodu zdecydowałem się na Corfielda. Nie bez znaczenia był też fakt, że fotografowanie we wnętrzach jest bardzo pracochłonne i przez to jest zbyt drogie, gdy ćwiczy się je na dużych formatach. Z tych dwóch powodów zdecydowałem się na specjalistyczne aparaty typu shift – Corfield WA67 (patrz FK 12/02) i Horseman SW612 Pro (zdjęcia na str. 74–75 oraz 78–79). Oba mają możliwość zmiany przesunięć pionowych oraz zmiany ustawień, co jest konieczne, gdy zamierza się pracować w reklamie, w dziedzinie fotografii architektury.

Centrum Galego de Arte Contemporanea w Santiago de Compostela, architekt Alvaro Siza, format zdjęcia 9x12. Aparat Gandolifi 4x5; fot. Rui Morais de Sousa

Biblioteka Uniwersytecka w Aveiro, architekt Alvaro Siza, format zdjęcia 9x12. Aparat Gadndolfi 4x5; fot. Rui Morais de Sousa