Henryk Sawka, rysownik, satyryk; fot. Zbigniew Furman

F.-K.: Jesteś autorem 19 wystaw indywidualnych, w tym portretów, które zaprezentowałeś 18 marca 2019 roku na trwającej prawie miesiąc wystawie w Starej Galerii ZPAF pt. „Męskie rozmowy”. Część zdjęć z tej wystawy prezentujemy w tym wydaniu. Opowiedz nam o tym jak one powstawały.
Z. F.: Trudno jest opowiedzieć wieloletnią historię ich tworzenia w kilku słowach. Każde ze zdjęć to wynik oddzielnej zaplanowanej przeze mnie sesji, na którą zapraszałem danego bohatera, w 90% do mojego studia. Lubię ludzi i oni czując to mają pozytywny stosunek do mnie i nie miałem problemu, żeby zachęcić znane osoby do uczestnictwa w spotkaniach. Żeby sesja się udała to zarówno model jak i fotograf muszą mieć dobry dzień i to było czasami trudne do osiągnięcia, ale finalnie się udawało. Aranżacje wymyślam sam i wcześniej zapoznaje z pomysłami moich bohaterów. Przychodząc do mnie wiedzieli już co będziemy robili. Często przynosili ze sobą rekwizyty typowe dla nich, które miały dla nich wielkie znaczenie. Były one o tyle ważne, że ich portrety wykonywane były poprzez pryzmat tych akcesoriów, czasami wręcz na zdjęciu są jedynie one, a osoba jest rozmyta. Tak było z prymasem Glempem, do którego udałem się na sesję. Sesja wyjazdowa odbyła się też w przypadku Kazimierza Górskiego. To chyba jeden z Jego ostatnich portretów. Udając się do niego zakupiłem piłkę nożną, którą pociąłem nożem i wykorzystałem do stworzenia zdjęcia.

Mariusz Federowicz, kreator miejsc; fot. Zbigniew Furman

Mateusz Zelnik, fotoedytor; fot. Zbigniew Furman

F.-K.: W tytule wywiadu użyłem określenia portret kreatywny, gdyż te portrety nie mieszczą się, moim zdaniem, w klasycznym pojęciu portretu, który w mniejszym lub większym stopniu służy identyfikacji osoby fotografowanej. W twoim przypadku jest zupełnie inaczej. Często nie widzimy pełnej twarzy modela. Patrzy na nas tylko jedno jego oko, a w przypadku kilku portretów na pierwszym planie są jedynie atrybuty towarzyszące modelowi, a mimo wszystko rozpoznajemy fotografowaną osobę i ten portret jest naprawdę wiele mówiący o modelu. Skąd taki pomysł na stworzenie takich portretów?
Z. F.: Szalenie trudno powiedzieć. Czasami jest to jakaś asocjacja, właściwie to moje wyobrażenie portretowanej osoby. Tak ją widzę i pomysły krążą wokół tego. Bywa, że chcę zaprosić bohatera kolejnej sesji, ale pomysł wydaje mi się jeszcze niezbyt dopracowany. W nowej serii „Fotografowie” odchodzę od minimalistycznej estetyki, będzie ona „bogatsza” no i barwna!

Józef Glemp, Prymas Polski; fot. Zbigniew Furman

F.-K.: Jakich obiektywów używasz podczas portretowania ludzi?
Z. F.: Obecnie są to obiektywy Sigmy. Same stałoogniskowe Arty o ogniskowych 28 mm, 50 mm i 135 mm. To są genialne szkła i właściwe do portretu niczego więcej mi nie potrzeba.

F.-K.: Ile zdjęć wykonujesz podczas sesji? Czy montujesz kadry w postprodukcji, czy bezpośrednio w aparacie podczas sesji?
Z. F.: Liczba zdjęć wykonanych podczas sesji zależy od modela. Z reguły naświetlam minimalną ilość klatek, rekord to 6. Oczywiście zdarzało mi się, że było tych klatek nawet kilkadziesiąt. Do montażu wykorzystuję jedynie aparat. Wszystko powstaje na jego pokładzie, nie stosuję praktycznie żadnych „manipulacji”.

Piotr Najsztub, dziennikarz; fot. Zbigniew Furman

F.-K.: Jakiego światła używasz podczas sesji? Czy jest to np. światło zastane, ciągłe żarowe, czy też np. tak modne ostatnio światło typu LED?
Z. F.: Od wielu lat używam lamp studyjnych Elinchrom – obecnie najnowszych Elinchrom ELC 500 – i myślę, że to się już nie zmieni. Do moich celów aż nadto te lampy wystarczają. Dzięki nim mogę zapanować nad światłem, a za sprawą różnych modyfikatorów modeluję jego wiązkę w niemal nieograniczony sposób. To dobre lampy, mocne i trwałe. No i bardzo stabilnie świecą. Steruje nimi radiem. Dzięki lampom mam pełną kontrolę nad światłem i wielki komfort wynikający z ich użytkowania.

Józef Hen, pisarz; fot. Zbigniew Furman