Do Kodungallur zjeżdżają z całej Kerali setki wiernych by uczcić zwycięstwo Kali nad demonami, opowiedzieć historię bitwy na nowo i ponownie przebłagać boginię ofiarami i tańcami. Nikon D3 + Nikkor AF-S 24–70 mm f/2,8 G ED. Par. eksp.: 1/125 s; ISO 200; f/6,3; f=24 mm; fot. Jakub Śliwa

Subiektywny zapis miejsc
Właściwie przekraczając próg domu można rozpocząć przygodę z fotografią podróżniczą – pojęciem szerokim jak ocean, który mieści w sobie krople portretu, krajobrazu, architektury, street photo, reportażu czy dokumentu. Jadąc do kraju takiego jak Indie nasza fotografia będzie zawierać elementy zarówno etnografii, skupiając się często na tym co tak różne od znanego nam życia, jak i socjologii rejestrując społeczne zachowania w różnorakich sytuacjach, czasem trudnych, czasem śmiesznych. Ważne jest, że to my dokonujemy wyboru, w którą stronę skierować aparat i w którym momencie nacisnąć spust migawki. Ta decyzja pociąga za sobą odpowiedzialność wobec obiektu oraz czyni z nas fotografa. Bądź nie…
Ta decyzja sprawia również, że fotografia z podróży zawsze będzie naszym subiektywnym zapisem miejsca. Najlepszym tego przykładem są wyjazdy fotograficzne, gdzie kilka osób tę samą sytuację widzi zupełnie inaczej. Nasza wrażliwość, spostrzegawczość, wewnętrzne motywacje dokonują selekcji tematu, bohatera, wydarzenia, otoczenia, jednym słowem tego co chcemy pokazać z naszego wyjazdu. Bo zdjęcia rzadko robimy dla siebie. Pamiętajmy jednak, że fotografia zawsze pokazuje naszą postawę wobec tego, co widzimy i co rejestrujemy.

Indie, o powierzchni 3,3 mln km2, są siódmym pod względem wielkości krajem na świecie. Kraj graniczy z Pakistanem, Chinami, Nepalem, Bhutanem, Birmą i Bangladeszem. Na północy Indie okalają pasma górskie Karakorum i Himalaje, od wschodu i zachodu opływają go wody Morza Arabskiego, Zatoki Bengalskiej i Morza Andamańskiego. Do Indii należą archipelagi Lakkadiwów, Andamanów i Nikobarów.  Stolicą jest New Delhi, głównymi miastami są m.in. Bombaj, Bangalore, Kalkuta i Ćennaj. Przeważa klimat zwrotnikowy. Na pustyni Thar w północno-zachodnich Indiach klimat jest skrajnie suchy. Średnia temperatura w styczniu wynosi od ok. +15°C u podnóża Himalajów do ok. +28°C na południu. W maju, który jest najcieplejszym miesiącem roku (+27 do +30°C), z wyjątkiem pustyni Thar gdzie temperatura osiąga +36°C. W Delhi dochodzi nawet do +44°C. Indie to drugie pod względem liczebności państwo na świecie (1,2 mld). Społeczeństwo jest zróżnicowane pod względem etnicznym jak i wyznaniowym, dominującą religią jest hinduizm. Waluta: rupia indyjska (INR). Języki urzędowe: hindi oraz 21 języków konstytucyjnych, dopuszczanych jako języki urzędowe w poszczególnych stanach. Pomocniczym językiem jest angielski.

A pod powierzchnią jest…
Wyjazd do Indii, szczególnie pierwszy lub z założenia dosyć krótki, pociąga za sobą niebezpieczeństwo wejścia w tzw. „tunel turystyczny”. Ze szczegółami zaplanowana podróż, pośpiech, miejsca, które „trzeba zobaczyć” spowodują, że będziemy w tłumie turystów z aparatami, którzy przywiozą podobne zdjęcia i umieszczą je na swoich blogach. Kolorowy bazar, krowy na ulicach, kobiety w pięknych sari, riksze i „cały ten zgiełk” na ulicach, bezdomni śpiący gdzie popadnie, uliczni rzemieślnicy, żebrzące, często kalekie, dzieci, dziwaczni sadhu z dredami i ledwo odziani, tak chętnie pozujący do zdjęć za kilkadziesiąt rupii. Znamy te fotografie z Internetu, ze slajdowisk czy wystaw.
Można też próbować inaczej, tylko trzeba zwolnić lub mieć chęć zobaczyć, co Indie oferują pod turystyczną powierzchnią. Czasem naprawdę nie potrzeba wiele, wystarczy wejść w boczne uliczki, wysiąść z pociągu w miasteczku, które nie jest opisane w przewodniku.
Pod tym względem subkontynent jest wspaniały. Dostarczy mnóstwa tematów fotograficznych, jeśli będzie się miało ochotę poświęcić trochę czasu spotkanemu człowiekowi. A ludzie nie wystawieni na co dzień na kontakt z turystą, są niezwykle przyjaźni, otwarci i, co istotne, bezinteresowni. Zabiorą do domu, poczęstują obiadem, pochwalą się dziećmi, pokażą czym się zajmują. Tak trafiłem do wielu ciekawych, „fotogenicznych” miejsc: farbiarni, stoczni, w której jak przed setkami lat ręcznie buduje się statki, czy do opuszczonego, bajkowego pałacu. W takich miejscach dostajemy gotowe scenografie – z innego świata, z innej epoki. Przyzwyczajeni do zmechanizowanej pracy, jesteśmy zaskoczeni tym, co jeszcze robi się ręcznie lub jakich używa do pracy narzędzi.

Poranna pudźa w czasie Kodangallur Bharani, Kerala. Pudźa to obrzęd religijny, podczas którego składa się bóstwu ofiarę, przy którym często palone są kadzidła. Nikon D3 + Nikkor AF-S 24–70 mm f/2,8 G ED. Par. eksp.: 1/640 s; ISO 200; f/4,5; f=24 mm; fot. Jakub Śliwa

Indus nie ma kompleksów. Raczej z dumą będzie opowiadał od ilu pokoleń jego rodzina w niezmienionej formie wyrabia to czy tamto. Kiedy w Indiach z ulicy trafiłem do wytwórni bidi (lokalne skręcane papierosy zawijane w liście), od razu zostałem zaproszony do środka, pokazano mi każdy zakątek. Mogłem tam spędzić cały dzień lub kilka dni, fotografować wszystko – całkowita dowolność. Indus jest naturalny, nie ma problemu na przykład, żeby zrobić mu zdjęcie przy pracy.

Znaleźć fotograficzne miejsce
Każdą wyprawę poprzedzam wyszukaniem i sprawdzeniem miejsca, do którego zabiorę uczestników wypraw. Docieram do niecodziennych miejsc, których zwykły turysta nie ma możliwości zobaczyć. Wybieram lokalizacje nietuzinkowe i mało uczęszczane, z dala od popularnych szlaków turystycznych w taki sposób, aby miejsca, ludzie i wydarzenia były interesującymi tematami fotograficznymi, które ujęte w fotografii stworzą ciekawą opowieść.

Żebrzące dzieci na Dasaswamedh Ghat w Varanasi. Nikon D3 + Nikkor AF-S 24–70 mm f/2,8 G ED. Par. eksp.: 1/1600 s; ISO 200; f/3,2; f=24 mm; fot. Jakub Śliwa