Klinując nogi pod wielkim stalaktytem w dachu Grande Grotta na wyspie Kalimnos w Grecji, Stefan Madej zalicza lekki odpoczynek w trakcie wspinania się 40-metrową drogą „Fun de Chichunne” o wycenie 7c+. Canon EOS 5D M II + Canon EF 100–400 mm f/4–5,6 L  IS USM II, ISO 400; fot. Marcin Jamkowski.

F-K: Czym fotografowałeś na początku swojej kariery, czym fotografujesz obecnie?
M.J.: Zaczynałem od Minolty Hi-Matic 9 mojego taty z wbudowanym przepięknym stałym obiektywem 45 mm o świetle f/1,7. Celownik pryzmatyczny, migawka centralna w obiektywie, 36 klatek… Łza się kręci w oku! Potem był radziecki Zenit i kilka obiektywów Zeissa, a kiedy zdjęcia zaczęły się publikować przeszedłem na Canona EOS 5D. A potem była cała seria cyfrówek Canona. Dzisiaj robię zdjęcia lustrzankami EOS 5D Mk II i EOS-1Dx Mk II oraz bezlusterkowcem Canon EOS R. Mam do tego obiektywy od 15 mm do 400 mm. Część zdjęć filmowych robię też tymi lustrzankami, a do trudniejszych tematów biorę większe kamery z serii kinowej: C100 Mk II, C200 i C300.

Eksploracja jaskini Ana Ohoka Bis na Wyspie Wielkanocnej – Rapa Nui. Podczas wyprawy National Geographic i The Explorers Club speleolodzy i grotołazi odkryli 320(!) nieznanych jaskiń. Canon EOS 5D + Canon 20 mm f/2,8, lampy błyskowe Canon Speedlite 430 EX II oraz Seacam; fot. Marcin Jamkowski.

F-K: W jakiego rodzaju fotografii się specjalizujesz i czy w związku ze swoją specjalizacją masz jakieś ulubione obiektywy?
M.J.: Bardzo lubię być blisko z ludźmi. Wtopić się w jakieś środowisko i spróbować stać się niewidzialnym, albo przynajmniej jak najmniej widzialnym. Wtedy chętnie używam szerokiego kąta – zoomu Canona EF 16–35 mm f/2,8. Używam go też do zdjęć wspinaczkowych, kiedy wiszę blisko wspinającego się człowieka, a do dalszych planów mam „rurę” Canona EF 100–400 mm f/4,5–5,6 L IS. Do zdjęć w podróży, kiedy chce mieć tylko jeden obiektyw wybieram EF 24–105 mm f/4 L IS USM. Do portretów używam 50 mm f/1,4 a czasami przydaje mi się też macro 100 mm f/2,8.

Spływ pontonami po wezbranej Gauley River w Zachodniej Wirginii, USA. Rzeka ma szósty, najwyższy stopień trudności w skali używanej na tzw. białej wodzie. Canon EOS 5 + Canon 20 mm, film Fuji ISO 400, obudowa Seacam; fot. Marcin Jamkowski.

F-K: Fotografujesz również pod wodą. Na czym polega trudność tego rodzaju fotografii?
M.J.: Jesteś w obcym środowisku. Musisz zabrać ze sobą bardzo dużo sprzętu. Na początek sprzęt podtrzymujący życie – te wszystkie butle i automaty do oddychania i kamizelki wypornościowe, i manometry, i kompasy, i kołowrotki, i bojki, i wiele, wiele innych. Do tego coś na siebie – pianka, suchy skafander, kaptur, maska na oczy itp. Dopiero kiedy jesteś bezpieczny, a już wyglądasz jak skrzyżowanie rycerza z choinką obwieszoną bombkami na święta, możesz zacząć myśleć o fotografii. I wtedy okazuje się, że poza podwodnym aparatem, głównie potrzebujesz światła – więc bierzesz ze sobą flesze albo lampy światła ciągłego. Musisz je na długich ramionach odsunąć jak najdalej od aparatu żeby nie było efektu backscateringu – rozpraszania wstecznego na zawieszonych w wodzie cząstkach wszelakich osadów (to coś jak zapalenie długich świateł we mgle). Wszystko to razem powoduje, że fotografowanie pod wodą to duży wysiłek, potrzeba sporo umiejętności nurkowych i myślenia o bezpieczeństwie, a na koniec także bardzo dużo sprzętu.

Jeden z goryli górskich z grupy Susa, badanej jeszcze przez Dianne Fossey (bohaterkę filmu „Goryle we mgle”), wpadł po posiłku w iście filozoficzny nastrój. Canon EOS 400D + Canon 70–200 mm f/2,8; fot. Marcin Jamkowski.

F-K: Czy łatwo jest w Polsce sprzedać zdjęcia z podwodnego świata?
M.J.: Sprzedać zdjęcia w ogóle jest dziś łatwo, tylko zarobić na nich trudniej! Ceny fotografii w prasie nie gwarantują „wysokiej stopy zwrotu z inwestycji w sprzęt” mówiąc najdelikatniej. Więc zbilansowanie budżetu jest dziś trudniejsze niż poprawna ekspozycja klatki.

F-K: Jakiego sprzętu fotograficznego używasz pod wodą i dlaczego?
M.J.: Mam obudowę z anodowanego aluminium kanadyjskiej firmy Aquatica dedykowaną do konkretnego modelu aparatu – Canona EOS 5D Mk II. Do tego mam duży, akrylowy port kopułowy, który osłania szerokokątny obiektyw. Zabieram z sobą też jeszcze jedną – dwie lampy błyskowe firmy Subtronic lub światło ciągłe LOLA na robionych na zamówienie ramionach GralMarine.